1
1
Gaar u ah Warbaahin News
Difaaca jirka oo xooggan waa tiirka koowaad ee ka hortagga cudurrada, fayrasyada iyo xanuunnada daba-dheeraada.
Inkasta oo aan jirin cunto ama dawo keliya oo dammaanad qaadi karta caafimaad buuxa, khubarada caafimaadku waxay sheegayaan in hab-nololeedka maalinlaha ahi door weyn ka qaato xoojinta difaaca dabiiciga ah ee jirka.
Laga bilaabo nafaqada iyo hurdada ilaa maaraynta walbahaarka iyo jimicsiga, tallaabooyin fudud ayaa si weyn u kordhin kara awoodda jirka ee la dagaallanka cudurrada.
Difaaca jirka wuxuu ka bilaabmaa cunto sax ah.
Cunto ay ku badan yihiin miraha, khudaarta, badarka aan la sifeyn iyo borotiinka caafimaadka leh ayaa jirka siinaya fiitamiino iyo macdano muhiim ah sida Vitamin C, Vitamin D, zinc iyo birta — kuwaas oo muhiim u ah shaqada difaaca jirka.
Liin-macaanka, khudaarta caleenta leh, toon, sinjibiil iyo caano-fadhi (yoghurt) ayaa ka mid ah cuntooyinka inta badan lagu xuso taageeridda difaaca jirka.
Sidoo kale waxaa lagu talinayaa in la yareeyo sonkorta iyo cuntooyinka warshadaysan, maadaama ay daciifiyaan awoodda difaaca jirka.
Jimicsigu wuxuu kor u qaadaa wareegga dhiigga, taas oo u sahasha unugyada difaaca jirka inay si fiican ugu wareegaan jirka.
Socod degdeg ah, baaskiil wadid ama dabaal ugu yaraan 30 daqiiqo maalintii ayaa ka caawin kara jirka inuu iska caabiyo caabuqa.
Si kastaba ha ahaatee, khubaradu waxay ka digayaan jimicsi xad-dhaaf ah oo aan nasasho la socon, maadaama uu si ku-meel-gaar ah u daciifin karo difaaca jirka.
Hurdadu waa tiir muhiim ah oo difaaca jirka ka mid ah.
Inta lagu jiro hurdada qotada dheer, jirku wuxuu dib u dhisaa unugyada wuxuuna soo saaraa borotiino la dagaallama caabuqa. Dadka waaweyn waxaa lagula talinayaa 7 ilaa 9 saacadood oo hurdo ah habeenkii.
Hurdo la’aan joogto ah ayaa la xiriirta u nuglaanshaha cudurrada sida hargabka iyo infekshannada kale.
Walbahaarka joogtada ahi wuxuu kordhiyaa hormoonka cortisol, kaas oo marka uu sare u kaco muddo dheer daciifiya difaaca jirka.
Hababka nasashada sida ducada, fekerka (meditation), neefsashada qoto dheer iyo waqti ku qaadashada bannaanka ayaa caawin kara xasilloonida maskaxda.
Cabitaanka biyo ku filan wuxuu ka caawiyaa jirka inuu si habboon u shaqeeyo, gaar ahaan wareegga dhiigga iyo ka saarista sunta jirka ku jirta.
Biyaha sidoo kale waxay taageeraan caafimaadka neefsashada.
Qorraxdu waxay jirka ka caawisaa soo saarista Vitamin D, kaas oo door muhiim ah ka qaata nidaaminta difaaca jirka.
Meelaha qorraxdu ku yar tahay, dhakhaatiirtu waxay mararka qaar ku talin karaan qaadashada kaabis (supplement) kadib talo caafimaad.
Gacmo-dhaqidda joogtada ah, ilaalinta nadaafadda cuntada iyo booqashada dhakhtarka si joogto ah waa tallaabooyin muhiim u ah ka hortagga cudurrada.
Tallaalada, marka ay talo ka bixiyaan hay’adaha caafimaadka, sidoo kale waa hab wax ku ool ah oo lagu dhiso difaac ka dhan ah cudurro gaar ah.
Khubarada caafimaadku waxay xusuusinayaan in difaaca jirku uusan ku dhismin hal maalin.
Waa natiijada caadooyin caafimaad leh oo si joogto ah loo raaco.
Adigoo diiradda saaraya cunto wanaagsan, hurdo ku filan, jimicsi joogto ah iyo xasillooni maskaxeed, waxaad xoojin kartaa difaaca jirkaaga oo aad yareyn kartaa halista xanuunnada.
Maaddaama caqabadaha caafimaad ee caalamka ay sii kordhayaan, tallaabooyinka maalinlaha ah ee ka hortagga ah ayaa weli ah difaaca ugu horreeya ee lagu kalsoonaan karo.
Weriye: Shamso Maolin
Gaar u ah Warbaahin News