Chief Editor

PROF SAMATAR: “FROM SOOMAALI TO SAMAROON”

PROF SAMATAR: “FROM SOOMAALI  TO SAMAROON”
Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

Qurba-joog ambadayoo, af-qalaad la wacan yahay

Aayadaha Qur’aankiyo, Axaadiista Nabigiyo

Dhaqankii awoowiyo, hiddihii ab laga gaar

Midaan hoos u eegine, idilkood la liitaan

Odayada mid quursada, aqoontooda aan rabin

Ummaddaan muxuu taray, aqoonyahanna ugu yahay?

In ogaal aqoon yahay, aqoonina ogaal tahay

Kan ogina abwaan yahay, kaan aqoon engegan yahay

Inan-yahow ma moog tahay, mise waad ogsoon tahay?

Nin sabool ah oo aan Alle ugu deeqin afarta maal adduunyo midna, ayaa beer-falashada ka doorbiday ugaarsi, ayaandarro wax-daaca oo digooda gurigiisa uma soo hoydaan. Nolol-maalmeed qoyskiisu wuxuu ku tiirsanaa ugaarsi iyo qaraabka miraha dabeeciga ah. Foof tagga hiirta waabari wuxuu dhigi jirey dabino wuxuuna teedin jirey geedaha manka iyo ubaxa leh ee ugaadhu aroorta hore sanka la soo raacdo. Dabinada maalin waxaa ugu dhici jiray sagaar, maalinna cowl, maalinna waxba kuma dhici jirin oo waa ku hungoobi jirey. Si uu usoo kormeero dabinadii saakay la dhigay, goor duhurkii ah ayuu dhalandhoolay: dabinkii kowaad waa ku hungoobey oo ugaadh sooma ag joogsan, dabinkii labaadna ugaadhii waa ka sastay o siriqda aasan bey dareentay, dabinkii seddaxaadna tafaasha laanta oo tooxa laga badiyey darteed xarigii waa fakaday oo geedka ayuu sare ugu shareermey. Waa maalin madow waxay ahayd arbaca bil u dambeys fool adag oo gabraartii waa ku hungoobey, xaaskii oo dabka sii shiday iyo carruurtii oo gaajo la ildaran wuxuu ula laabtay gacmo maran iyo niyad-jab.

Maalintii xigtay dabinkii kowaad waxaa ugu dhacay xayawaan uusan weligi hore u arkin, waa xayawaan aad u yar balse qurxoon isla markaana so’ iyo saan midna aan lahayn. Ugaarsadihii wuxuu go’aansaday inuu magaalada u iib geeyo xayawaankaan qurxoon. Afarta addin ayuu ka xiray wuxuuna u qaaday dhanka magaalada, intii uu sii socday qofkii ka horyimaadba wuxuu weydiinaayey magaca xayawaankan. Qof baa ka horyimid oo wuxuu ku yiri, waxaa la yiraahMUKULAAL, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah BISAD, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah YAANYUUR, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah DINAD, qof kale ayaa ku yiri BASHO, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah CURRE, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah SHAAMBI, qof kale ayaa ku yiri waxaa la yiraah DURMAD, ilaa magacyo toban gaarey ayaa loogu sheegay. Ugaarsadihii aad buu u farxay wuxuuna is yiri maanta waxaad heshay xayawaankii adduunka ugu qaalisanaa oo toban magac leh, maanta ayaad faqri baxday oo gorofta cayrta tuurtay. Markuu tegay suuuqii magaalada dadkii ayaa soo wada eegay, taasina si weyn bey u farxad gelisay oo wuxuu is-yiri dadka kusoo wada eegay macnaheedu waxaa weeye qiimaha iyo wanaagga xayawaankaani leeyahay. Mar labaad ayaa farxadi qalbigiisa buuxisay, is hadal hoosena wuxuu naftiisa kula sheekeystay maanta ayaa Guulle ku gargaaray oo aad gaawaha u culatay: horweyn geel ah, giir lo’aad, ari goohaya iyo ido gorod madow. Ayaandarro Soomaalidu war ma qarisee, runtii ayaa loo sheegay oo iyadoo la qoslayo waxaa lagu yiri “war bahalka aad suuqa keentay lama iibiyo waayo harag iyo hilib toona maleh ee miyaad waallan tahay maxaad mukulaal beec ah suuqa u keentay. Ugaarsadihii oo aad u niyadxun ayaa mukulaashii meel ku tuuray wuxuuna yiri waa bahal magacyo badan oo aan manaafacaad lahayn. Meel xun ka bax, intii aan suuqa u soo siday jaaqdeedii iyo cidiyaheedii ayaa wax walba iiga daran.

Manaafacaad la’aanta iyo magacyada badan ee bisadda waxaa la mid ah aqoonyahan isku sheegga aaminsan afkaarta shisheeyaha iyo siyaasi beeleedka sebenka fowdada soo ifbaxay. Waxaad maqli: Prof hebel, Dr hebel, wuxuu bare-sare ka yahay jaamacad hebel, wuxuu haystaa shahaado sare “PHD”, waa aqoonyahan, waa indheergarad wax walba odorosi kara. Ha-yeeshee markey arrintu ficil iyo wax-qabad gaarto waa magac qurxoon iyo muunad la’aan, waa hungo iyo haan-maran, waa aqoon la’aan ku wajahan baaxaadegga siyaasadda, waa faham la’aan dhaqan dhaqaalaha bulshada iyo ku hagista hillinka toosan. Waxaan aaminsanahay haddiiba Soomaalidu aqoonyahan leedahay waa suugaanleyda Eebbe hibada u siiyey hal-abuurka maansada. Tusaale heesta “af qalaad aqoonta miyaa” ee Cali Sugulle allifey iyo heesta “dadweynaha hanuuninaa hasaawinaa danta u hagnaa” ee Xasan Sh. Muumin allifey, filimaayo aqoonyahan kasoo  qalinjebiyey “Harvard University” inuu curin karo erayadaas oo habkaas bulshada u abaabuli karo. Derbiyada gudaha Madxafka Qaranka waxaa lagu xardhay magacyada indheergaratadii alliftey qoraalka farta Somaalida, waxay ka koobnaayeen (17 nin iyo Xaliimo Maxamed Cali), waxay kala ahaayeen 3 soo bandhigtay xuruuf Laatiin ah, 4 soo bandhigtay xuruuf Carabi ah iyo 11 soo bandhigtay xuruuf Hebrew ah. 18kaas indheergarad ama aqoonyahan filimaayo midkoodna inuu kasoo qalinjebiyey jaamacadaha reer Galbeedka, waxayse ahaayeen maskax-maal iyo suugaanley hibo u leh wax curinta.

QURBA-JOOGTA  QAFIIFTAY

Dalku waa isu furan yahay, shacabkana colaad ba’ani ma dhextaal, walow ay weli jiraan, jirina doonaan dagaalladii reer miyiga ee ka dhalan jirey ku hardanka: biyaha iyo baadka, barta iyo beerta iyo wixii soo raaca. Ayaandarro dagaal siyaasadeed aan dhammaad lahayn ayaa dalka ka oogan, waxaa daadihiya qurba-joog mar lebbisan shaati aqoonyahan, marna lebbisan shaati siyaasi beeleed, marna lebbisan shaati FEDERAL iyo Soomaali kala geyn. Dagaallada sokeeye waxaa dabkooda huriya oo Soomaalida waalay waa koox isku magacaawday “diasparo” balse lagu suntay “dayuusbaro”.  Siday ila tahay Prof Axmed Samatar waa horyaalka qurba-joogta qafiiftay, waxaa asiibay qulub iyo jago jacayl. Muddo dheer kadib Prof Samatar oo caafimaad doon ah waxaa Xamar loogu sheegay dhaqtar ku xeeldheer daweynta cudurka qulubka iyo hoggaan u qafiifka.

Dhoolatus siyaasadeed  qurbaha lagu soo bandhigay sida: durbaanka xisbiga Hiil-qaran oo la dananiyey, aftahamnimo fagaareyaasha wacdaro iyo indhasarcaad laga dhigay kadib, Prof Samatar wuxuu garaacay albaabka dhaqtarka rugta caafimaadka ku leh “Villa Somalia”. Durbadiiba wuxuu u diray “Sheybaarka dhexe” dhiigga Profasoorka waxaa laga helay (saar-qabiil, kursi-u-qooq, hoggaamin jacayl, isla-weyni, af Ingiriis ku faan, Gaalo jacayl iyo cudurro kale oo halis ah). Dhaqtarka Xamar oo ah Kaadirka Carabta, waaba iskala sarreeyaa ku hadalka Af-Ingiriiska wuxuuna aaminsan yahay Af-Carabigu inuu yahay “afdalu luqa, axsanu luqa” maadama Alle kusoo dejiyey Qur’aanka Kariimka ah. Teeda kale haybta Profasoorka ee ah Maxamed Case dhaqtarku waa garanwaayey oo “Mesegada” ka baxda Koofurta ayaa loo kala saaraa “Shamuurey iyo cascase ama cadood”. Cascase waa magac aan Koofurta ku lahayn miisaan siyaasadeed, maalqabeen iyo muruq milateri midna.

Prof Samatar dulqaad iyo samir midna ma muujin, afka labadiisa ayuu furtay, uma hadlin asluubkii laga rejeynaayey oday aqoon leh iyo anshax siyaasi. Wuxuu fagaare kasta ka yiri “Xamar waa qurun iyo qashin, waa qaxooti iyo qowleysato, waa meel maamulkeedu u xiran yahay Hawiye & Daarood kaliya ‘dual-monopoly’. Anigoo Soomaali ah ayaan Xamar tegay, anigoo Samaroon ah ayaan kasoo laabtay. Shalay midnimo ayaan doonayey, maantase Somalilander baan ahay oo Boorame ayaan tegayaa si aan u noqdo caaqilka Samaroon. Aflagaadada lagu dheehay erayada Ingiriiska ah ee Prof Samatar ku hadlo, anfariir iyo amakaag ayey ku riday qaxootiga ku nool qashinka Xamar, waxayse ku qanceen seddax arrimood:

  1. Heestii Sulfa ee ahayd “lama miiraa lay mudaa oo waa laygu maasadaa”
  2. Nin lamaan oo magaalo ka duday siigo yaraa
  3. Takartii maroodiga fuushay ee markey ka duushay ku tiri “i cafi maroodi ilaa saakay dushaadaan dangiigay” maroodigiina ku yiri “maba dareemin culayskaaga”.

Waa yaabka yaabkiisee, weligaa ma is weydiisay Prof Samatar muxuu Soomaali hore ugu qabtay? Muxuuse ku muteystay madaxtinimada uu ku qafiifay? Muxuuse maanta qaban karaa?

06/09/1967 ayaa Prof Samatar Soomaaliya kasoo tegay. Waa maalin taariikhi ah oo Soomaalidu wada taqaan, waa maalintii la xiray Wasiirkii Arrimaha dibedda Axmed Yuusuf Ducaale oo lagu eedeeyey inuu gatay qaddiyadda xoreynta Jabuuti. Axmed Ismacil Samatar wuxuu ahaa weriyihii maalintaas warka duhurnimo Radio Muqdisho ka tebiyey, sida aan weli xusuusto wuxuu warka ka billaabay “Wasiirkii Arrimaha Dibedda oo gacmaha laga duubay, xabsigana loo dhaadhiciyey”.  Durbadiiba Axmed Samatar BBC ayuu shaqo ka helay wuxuuna uga sii gudbay Ameerika, 06/09/1967 ilaa 10/09/2012 doorashadii Madaxweynaha JFS, 45-taas sano hal maalin dalka dib uguma soo noqon. Xooluhu waa xaab daaq, dadkuna waa xan daaq, sida aan maqlay Axmed Samatar laguma sheegin halyey lagu hirto oo dadka kaalmeeya. Filimaayo hal arday oo jufadiisa ah inuu jaamacad u qalqaaliyey. Filimaayo xataa boqol dollar inuu horumarinta dalka ku taageeray. Filimaayo inuu weligi hal dugsi dayactiray. Waxaan maqlay 1993 kulan ka dhacay “Ottowa University” oo Axmed Samatar xiriiriye ka ahaa inuu halkaas kaga tookhay anigu Soomaaliya uma socdo oo xataa bogcadii laygu aasi lahaa waan sii iibsaday. Haddaba weydiintu waxay tahay, Soomaaliya ma qashin qubkii qurba-joogtaa? Soomaaliya ma hoygii hawlgabkaa?

Axmed Samatar oo sida muuqata 70 sano sare u dhaafay muxuu maanta Soomaaliya u qaban karaa? Axmed Samatar oo habdhaqanka reer Galbeed niyadsami u aaminsan laga rejeynmaayo xataa inuu maanta oori yar arooso oo carruur dhalo oo gurigiisa ay ku koraan dhowr qof oo qaraabo ah, taasi waa inta ugu yar ee uu Soomaali maanta u qaban karo. Murtida laga dhaxlay awooweyaashii hore waxay tahay “wax la tacbo dad baa ugu fiican  — irsaq waayi-meysid aroosoo ubad kordhi – qofkii kaa dad badan kaa deeq badan – dhashaada iyo dhul baa magan loo yahay” waa hidde dhaqan soo jireen ah, ha-yeeshee aqoonyahannada Axmed Samatar hormoodka u yahay waxay aaminsan yihiin “ubad ilbax waa laba uun ama la noolow islaan cad oon ubad dhalayn”. Dagaalkii 2aad kadib rag Soomaaliyeed ayaa degay Yurub. Raggaas oo ahaa dhallinyaro awood jinsi leh, sida ayax doog helay oo kale waxay ku daateen haweenkii caddaanka ah, wiil helay haweenay gole-joogsi wacan leh, timo sugul ah iyo indha cawlan oo eegmo caashaq leh “blonde hair and blue eyes” balse minka iska xirtay iskana tallaashay ubad dhalis ayaa aabbihi u soo diray farriin leh “maandhow maxaad dad iyo duunyo haysaa?”  Wiilkii wuxuu su’aashaas kaga jawaabay aabbe waxaan la noolahay haweeney caddaan ah oo joog iyo jamaal leh, laakiin inay ubadh dhasho laga rejeynmaayo. Odaygii wuxuu wiilkiisa u soo diray murti xambaarsan waano dhalxalgal ah, wuxuuna kula dardaarmay:

Mar haddaaney awlaad ku dhalayn loo abtirinaayo

Amaaney adduun ku dhaqayn ari iyo geel toona

Layskama abaahiyo islaan abasaxoo weyne

Maandhow ka ag fogow eey la nool ubadka diidaysa

Ajnebi ka dooro INDHAYAR waa inkaar waalid iyo ilduuf geyaan. Wiil ciyaar ka booday ayaa ku heesay “waxa Mijir-ka-hoos magaalada yaal Maryaney maxaa mara-meydka ku xiiray”. Prof Axmed Samatar oo sida guuxa dadweynaha lagu sheegay ka mid ah qurba-joogta gabayga sare khuseeyo, himiladiisa hoggaan jacaylka ma riyaa mise waa hidde-raac?  Soomaaliya waxaa ka jira boqortooyo silloon oo si dadban u shaqeysa. Halkudhegga iyo halbeegga boqortooyadu waa: aabahay, awoowgey, adeerkey, abtigey, eedadey iyo ina-adeerkey baa madax ahaan jirey ee anna waa inaan madax noqdaa oo hoggaamintu waa hibo dhaxaltooyo. Raggii kartida yaraa ee hanan waayey kaalintii kaga toosnayd hawlihii miyiga (xoolo dhaqasho iyo beero falasho) ayaa hoos cararay Maamulladii Gumeysiga, waxayna ka heleen fursadihii shaqo ee waagaas jirey. Oday baa arkay nin gacanyare u ah Gaalkii geyiga xukumay balse markuu miyiga joogay aan soo hoyn jirin waxar jaban, dabadeed wuxuu tiriyey afarreydaan:

Allahayow Faranjigii muxuu doqon fariideeyey

Muxuu feydo laawiyo nin raggah faylka wada joojay

Muxuu nimaan aabbihi fuuli jirin faras u heenseeyey

Turjubaannadii, ilaaladii, adeegeyaashii, kookeyaashii iyo wixii soo raaca ee Gaalada u shaqeyn jirtay carruurtii ay dhaleen waxay u dallaceen Gaal-yare ama “house niger” xukunkii dalka iyaga ayaa kala wareegay Gumeysteyaashii tegay. Carruurtii ka farcantay kooxdii guryaha Gaalada ka shaqeyn jirtey waxay noqdeen kooxda ina-K (ina-kooke, ina-kaabul, ina-kormeere, ina-karaani, ina-warkeene, ina-kidbeeye, ina-kirishboy, ina-kalkaaliye, ina-kadindhowre, ina-kaabaqabiil, ina-kayd-haye, ina-kaabe-waardiye, ina-kabraale)

Guud ahaan Soomaaliya waxaa maamula kooxda ina-K, gaar ahaan Koofurtu waa budo gaar u tuman iyo boqortooyo silloon, halkudhegu waa “ballan aabbe iyo hoggaan beeleed”. Sannadihii fowdada hoggaamiye kooxeed kastoo dhintay waxaa beddelay wiilkiisa ama hadduusan wiil dhalin xaaskiisa iyo inantiisa, Jeneraal Caydiid waxaa hoggaankii ka dhaxlay wiilkiisa ilaa Qareen Raajis oo ay xilkii ka dhaxashay xaakiisa. 14/11/2001 goortii Jaamac Cali Jaamac loo doortay madaxweynaha Puntland waxaa diiday Cabdullaahi Yusuf oo 3dii sano ee xilka loo igmaday ay ka dhammaatay. Dagaalkii qarxay kadib waxaa lagu heshiiyey in doorasho cusub la qabto, sida dastuurka Puntland ku qoran waxay ahayd xilliga kala guurka inuu madaxweyne ku meel gaar ah sii ahaado Maxamed Cabdi Xaashi, mase dhacin oo xilkii waxaa qabtay Yuusuf Xaaji Nuur oo ahaa Guddoomiyaha Maxkamadda Sare. Xuruuf yaryar oo qof aragti gorgor leh kaliya  akhrin karo dastuurka Puntland waxaa ku qoran jagada madaxweynaha Puntland waxaa qaban kara qof  Maxamuud Suleymaan ah kaliya. Koofurta beddelkeeda, boqortooyadaas silloon Isaaq waa ka badbaaday oo Cigaal wiilkiisu jagada kama dhaxlin, C/maan Tuurna xaaskiisu xilka kama dhaxlin, nasiibwanaag Isaaq wuxuu fahmay laba eray siyaasadeed oo Soomaalida kale aysan weli fahmin, dulqaad iyo is-afgarasho “tolerance and compromise”. Si looga fogaado dagaal mindhicireed dhexmara beelaha Isaaq waxay madaxweyne u doorteen Daahir Riyaale Kaahin oo sarkaal sare ka ahaan jirey NSS-tii Siyaad Barre “Notorious Gestapo Officer” waxay ahayd tallaabo ku dayasho mudan oo Isaaq ka dhaxlay aayatiin wacan iyo haybad siyaasadeed, balse dhanka kale waxay jahawareer iyo waalli ku riday beesha Gudabiirsay oo qof walba wuxuu u xusulduubay inuu madaxweyne noqdo, xataa haweenka miyiga Boorame jooga waxay ku werdinayaan oo la riimayaan haddii Riyaale madaxweyne noqday anna waa inaan noqdaa. Damacaas safmarka ugu dhacay guud ahaan beesha Samaroon ayaa dhiigga iyo dhuuxa kaga milmay Prof Samatar, wuxuuse u eg-yahay damacaan sinnaba ku hirgeli karin, waana riyo maalmeed iyo rejo meehanow, maxaa yeelay nin suldaan u suuban ayaa madaxiisa taaj la saaraa. Prof Samatar hadalladiisa faanka iyo tookha u badan kuma jiraan: oorideyda heblaayo, inankeyga hebel iyo inanteyda heblaayo, waxaa la fahmi karaa inuu yahay faras leedo ah oon koore lahayn. Dhaqan guud oo aadamigu isla ogol yahay ka sokow, waddanka Prof Samatar ku nool yahay, nimaan xaas iyo carruur lahayn hoggaamiye looma doorto.

Aan qoraalka ku gunaanado su’aal muhiim ah oo mudan in si taxadar leh oo cilmi ku saleysan looga jawaabo. Prof Samatar safarkiisa “From Soomaali to Samaroon”  Ma siyaasad cusub baa? Ma saldano jacayl baa? Ma suluqsaaluq socodkii sebenkaa?  Prof Samatar maanta safarkiisu waa Muqdisho to Hargeysa, berrito waa Jabuuti to Adis Ababa, saad-dambe waa Tel Aviv to Washington ee saakuun safarka Prof Samatar xagee ku wajahan yahay? Akhriste fadlan maskaxdaada ka shaqaysii oo jawaab hufan soo gudbi. Wa Billaahi Towfiiq

Abdulkadir Osman  “Aroma”

Shirwac55@hotmail.com

78 Responses to PROF SAMATAR: “FROM SOOMAALI TO SAMAROON”

  1. faarax June 16, 2013 at 11:38 pm

    ninkan la leeyahay CABDULQAADIR cusman “Aroma” WA NIN JAHA WAREERSAN, somalinimada ma wuxu u yaqaan in qofku qabiilkiisa iyo gobolkiisa kasoo haajiro oo xamar ku hoos fariisto ragg tolkooda dhexda uga jira?

    somalinimadu wa inaad tolkaaga iyo bulshada somaliyed ka dhex shaqayso, isku xirto, danaha gobolkaaga, qabiilkaaga, degamaada iyo kuwa qaranka is waafajiso, dadkana isu keento,

    ee maha somalinimo in qofku qabiilkiisa ka cararo ama qariyo sidii dad daacun ku dhacay, hotelada xamarna iska seexdo, yiraahdana qofka xamar u dooda wa wadani, qofka degmo kale ee somalia ku taala u doodaba wa qabiiliiste,

    xamar wa caaasimad, lakin wa degmo ama gobol kamid ah dhulka somalida, somali wa 10 milyan iyo ka badan, dhamaana ma dagana xamar, kuwaasi soo somali maha, soo in laga warqabo, loo doodo, service loo geeyo maha, mise wa daanyeero? kii u doodana qabiilliste, taasi maha somalinimo ee wa dadka aan joogin banadir ha wada dhintaan, kii ka naxana hala caayo

    Reply
  2. Iljeex iljeex dhaley June 17, 2013 at 2:18 am

    Dhuuso Hawiye oo ku lamaanyahey caqli xummo.

    Reply
  3. khadar June 17, 2013 at 2:58 am

    waar ninka oroma la leeyehyay maan gaabanaa ma saasuu qoraa ku yahahay haduu ninku samroon yahay oo uu somali yahay awalba ma shaki ayaa kaaga jira walee ninkaa faraax ee commentka soo qoray hadal ku haboon ayaad u sheegtay sxb kala garo prof ahmed cida uuu yahay iyo siyaasada somalida haduu dadkiisa u tagay ma waxad rabtay in uu uu muqdisho uun kuu dhex fadhiyo oo aad marn ku tidhaahdo samroon halkan kama noqonayo madaxwayne waar dadbuu leyahay ee qoraalkaaga murti u yeel oo tuushka ha cararin nin waynbaad tahee

    Reply
  4. warda June 17, 2013 at 3:01 am

    Alow anay igaar tay tolka an lo tagin 46 sano ee maan ta lotagaayo maxay tahay tolka an hal school lo dhisin caruur tooda oo maanta la toleysanaayo maxay tahay tan laga hadlaayo waa iyadoo taariikh diisa nocaas tahay waliba xiligaan oo uu ku soo hungoobay doorashadii in u is muujiyo sidii nin wax tari jiray waa taas tan laga hadlaayo ee maaha in lo diidan yahay tolkiisa Oromo waa nin cidna kala gaban hadalka runtana u sheega umada tolkiisaba allaha ka dhigee ani waxay ila tahay jawaabta maqaalkaan waxaan dhihi lahaa Pro Samatar in u tolkiis way diisto cafis koley qofkaagii oo ku soo muteys tay lama xoori karee

    Reply
  5. Ali Aar June 17, 2013 at 3:24 am

    Waa meel ka dhacyadii Oromo, waa qoraa isku sheeg u tagan fidno, qoraaya difaaca beesha, kuwa kalena ceebeeya

    Reply
  6. Jama Hassan June 17, 2013 at 3:30 am

    Qoraagu waxa uu ka hadlay fikirkiisa shakhsi nacayb iyo isagoon fahansanayn macnaha saxda ah ee Soomaalinimo (Definition of Somali). Wuxuu hilmaansan yahay inay Somaali tahay Qabaa’il isku tagay oo qof walba ka soo jeedo Tolkii. Qofka soomaaliga hadaanu ka haysan taageero sal balaadhan tolkii waxa hubaal ah inaanu meel ka gaadhayn siyaasad somalida dhexdeeda. Markaa Samatar marka hore ee uu Somalinimo ku raadinayay isagoo aan tolkii taageero ka sidan waxay ku dhalisay in markuu xamar tagay uu noqday ajaanib oo Nimanka Reer Xamar ee Somalinimada ku qadhaabta ee calanka kor u haya hadana aaminsan in iyaga cid aan ahayn aanay noqon karin madaxweyne . Prof Samatar waa nin samaroon ah ilaahay baana ka dhigay, Tolka ayaana ka horeeya Soomaalinimada hadaynaan indhaha iska tirayn. Qofka aan tolkii ku tiirsanayn muxuu somali kale u qaban karaa? Waana waajib intaanu Somalida kale wax u tarin inuu marka hore tolkii wax la qabto oo dhibtooda iyo dheeftoodaba la soo wadaago. Kadib buu Somalida kale waxtar ka filaysaa. Hana u qaadan in soomalinimadu tahay in Xamar la joogo oo niman iyagiiba is cunaya oo qudhun iyo qabyaalad dishootay la iskala shaaho. Somalinimadu waa ta Waqooyi taalay ee intay calankoodii iyagoo qiiro soomalinimo ku jirto Xamar gaysay. Maanta Reer Xamarow ama inta magaca somalinimo ku qadhaabataay, prof Samatar waa soo arkay xaqaa’iqa yaala madashaas go’aana wuu ka soo qaatay ah inuu tolkii soo dhiso oo horumarkooga iyo isku duubnimadooda ka shaqeeyo.

    Markaa Qoraagu su’aashiisu ma waxay tahay Prof ku muxuu ciidiisa iyo Tolkii u booqday? Mise Muxuu Xamar iskaga joogi waayay oo calanka soomaali ha noolaato afka baarkiisa ah ee hoostana Hawiye, iyo daarood ayuun baa dalka xukumi kara ku dhisan u hoos fadhiyi waayay?.
    Dhinaca kale waxa ka muuqda qoraalkaaga xumaan aad u hayso Beesha Samaroon oo tidhi haweenka miyiga Boorame jooga waxay ku werdinayaan oo la riimayaan haddii Riyaale madaxweyne noqday anna waa inaan noqdaa. Taasi waxay ku tusaysaa sida ay kaaga horeeyaan ee hamigoogu u sareeyo ee dumarkooga baadiyaha joogaa ugu fikirayaan inay dalkooga Somaliland wax la qaybsadaan oo hogaankiisa ka qayb qaataan. Adiga kuwiinu maxay ku fikiraan oo ku hamiyaan???? adigaa nooga jawaabi, anagu wax baan ku ognahay kuwiineee!!!!!!

    Hadal iyo dhamaan, Soomaalinimadu maaha in Xamar la joogo ama Reer Xamarka laga sheekeeyo, mana aha inuu qofku degaankiisa hilmaamo oo uu dan dad kale ka shaqeeyo? Soomaalinimadu waa Qoomiyad sida carabtuba u tahay qoomiyad laakiin maamulo kala duwan way yeelan kartaa. Mana aha Qasab in hadii aad Soomaali tahay inaad Xamar joogto ama Calanka buluuga hoos fadhido. Reer Waqooyigu way ka soomaalisan yihiin Reer koonfureedka xaga qadiyada soomaalinimada hadana maamul ka duwan kana hor marsan ayay leeyihiin oo nabad iyo is afgarasho ku dhisan.
    Waxan ku soo gaba gabaynaaa, waxba ha ku soo gaban soomaalinimo adigoo hoosta ka jecel in Qabiilkaagu calanka buluuga dadka ku xukumo oo sacab ka laguu tumo. Prof Samatarna wuu ka balaadhan yahay nin sacabka cid kale u tuma oo tiisa ayuu ku socdaa waana waajib saaran inuu Tolkii la shaqeeyo oo dhibtooda iyo dheeftoodaba la wadaago. Viva Prof Samatar… Viva Samaroon.

    Reply
  7. Xussein June 17, 2013 at 3:41 am

    Abdiqadir Oromo , Xaqiirnimadu waxay ka gadhaye Daarood Necebku Inada xita Gabaygi Sayidka Dafirto ee aha Allahayow Faranjigii muxuu doqon fariideeyey

    Muxuu feydo laawiyo nin raggah faylka wada joojay

    Muxuu nimaan aabbihi fuuli jirin faras u heenseeyey ,, Gabaysi waxa laha oo tiriye Sayid Maxmed abdile xasan AUn

    Reply
  8. Abdi June 17, 2013 at 4:11 am

    Ninkan maqaalka soo qorey shariicdii qoraalkuu ku xad gudbey. Waa mida koowaade Samaroonku cudurkan madex jaceylka ina Riyaale kama dhaxlin. Xukun jaceylku haduu jirona kuma kooban Samaroone waa waxa Soomaliya ka dagi weydey 20 taneeyo sanadood. Ta labaad maaha in shaqsiga aad kaga soo horjeesato dhaqdhaqaaqiisa siyaasadeed noloshisa banaanka soo dhigto anigoon wax ogolaansho ah ka haysan.

    Proff. Samater inkastoo degdegey guul daradii Madextinimada dabadeed inuu la shiryimaado xanaf iyo niyad jab hadana xumaan maaha haduu Awdal waxtar isyiraahdo. Samater from Soomaali to Samaroon kkkk labaduba waa isku mid lasoco.

    Anigoo tixgalinaaya maqaalkan iyo fikirkiisa waxan odhan lahaa waad la weydey oo waxan wali kuu kala cadeyn shaqsiga iyo dadka uuka soo jeedo. R.Awdal waa dad aad ujecel Soomaaliya midnimadeeda iyagoon hadana wax manfaca ku heyn rajeynaayana in mar uun la helo Soomaaliya oo kala danbey, midnimo, walaalnimo iyo isqadarin ku wada nool.

    Tani waa kiin hargisa iyo xamar meelka baxsan wax uqabto isyiraahdiba wuxu duminyaa maamulka hargisa iyo xamar. Shaqsigu wuxuu qabo iyo gurigiisa inaad kumashquushaa waxey cadeyneysaa inaad dagaal shaqsi kula jirto ee kulama jirtid dagaal siyaasadeed.

    Reply
  9. ila soco June 17, 2013 at 4:24 am

    xasbunallaaha wa nicmal wakiil war adigu ninkaan ilaa intaas xaggee ka eegaysay

    Reply
  10. bashir June 17, 2013 at 5:24 am

    Doqonka wagacusub @iyo oromo waxaa tihin langaab hawiye darood baa idin gumaystay ayagaana idin leh
    Xagee Dir kasoo gareysaa diri
    Waa dawlado madax banan langaab hawiye damerkii darood kuu daranjiray baa laguu diri hadii kale dhulkaaga
    Meek kajoog laangaab Ina gumeeda

    Reply
  11. Run sheeg June 17, 2013 at 6:29 am

    Kakakaak Horta Oromo Adiga XanuunKii darood makaa baxay mase lagaa Daweeyey WaaaTii Aad Ku Qarwi jirtay darood daroode,,Lakin waan Ku faraxsanahay In xanunkagii hada Kusoo Kordheen beelo kale Sida Samaroon, ,lakin Waxaan la yabanahay Sida aad siaaqa U Jeceshahay maxaad rerha kale Ugu jeclan weydya Mise isaaqu, Sir bay ka hayaan lakiin dawada waad Iska heli Somaldiuna waxay Dhahdaa Dameer Aan Saaranahay Dhusadiisu maxay I Yeeli, Adi ISka Caytan rag IYo Dumara ha dhaafin Ileen ma xishoodaad tahay xanunsanayeeeeeeeeeeeeeeeee, Samatar hadad Ka xanaqday Qashinki Uu Muqdisho Ku Shegay ma been Bu shegay Ileen Pro Wuxuu Soo ARkay Umad WAda qaaqawan OO hadana Qashin Dhex Hurudee,

    Reply
  12. Gacal June 17, 2013 at 6:46 am

    Qoraalka muhimadisa waxay tahay nin 45yrs an marna rerkisa gadaal u eegin e xamar jago u doontay wa sax in uusan somali waxbo u qaban karin ayadoo qabil ahan jaga logu didin sababto waxay ku wanagsaney marka hore in u rerkisa wax so taro kadibna somali jaga ka doonto lakin marku xamar jaga ka waayey in u rer hoos galo tol jecel iyo waxtar midna ma ahee waa danta ku qasabtay

    Reply
  13. Yussuf Haji June 17, 2013 at 7:34 am

    Oromo Thanks waxaa ka hadashay xaqiiqda dhabta ah somalida mareekanka joogto Samatar nin waalan aaba loo heestaa adi sidi nin fiyoow aaba qoraal ka diyaarisay kaas inaad 1 daqiiqo ku beel dareeso ma eheen waana sax 100% waxa aad ku saleeysay qoraalka bro Oromo guul aa kuu rajeeynaaa

    Reply
  14. Mohamed Ali June 17, 2013 at 7:37 am

    Saxib OROMO AND SHIRAC
    Horta waxaan ku siiyay shaahadada cayda,doqonimada iyo aflagagadada,waxaan ku leeyahay marka aad werarasao shakhsi sidaa ha u dhaqmin,Somali uu ka soo jeedopRPF SAMATAER waa dad weligood ku xiiqsan Somalilno laakiin looma oga waxaase u og ALLAH,1878 markii uu ka soo eegay Jibuti farasnaiiis Xaji Diide ayuu ahaa ninkii qaabilay,maantana magaciisi rer jibuuti carab buu ahaa ayaa loogu qoray taariikhda,1884 Dec ayuu Engriis ka soo degay SAYLAC 11 oday oo Gadabursi ah,1948 shirweyne kilalkan 5aad lagu qabtay ugaaskii Gadabursi ayaa hogan ka ahaa ugass Nuur,SOMALIWYEN.
    Markii 1958 London la tegay ninkii la weydiiyay in la siiyo xoriadda wuxuu ahaa Xaji Ibrahim Nuur ,Cigaal iyo intii la socaotay waxba lama weydiin,sabatoo cidii heshiiska nala gashay iyaga ayay ahaayeen buu yidhi,
    Markaa ninka Prof samater waa nin xadaaradaa ka so jeeda,xadaarada gumaysi aasay laakin xaga ALLAH uun ka nool,markaa.
    Markaa oromow ninka giusha waa waa loo saxaa,
    tusaale ayaa ku siin 30 sano ayuu raadinayay Somali markii kaliya ee Xamar yimid o uu isa soo sharaxay Xisbigiisii HIILQARAN xagay kaga tegeen.Somali xagay kaga tegtay???
    Saxib Dir,Draood,Hawiye ,Rxanweyne iyo inkale waa dad walaalo ah,laakinn libta walaalkaa waa l aqiraa afkaagana hagaaji
    nabadeey

    Reply
  15. AHAHa June 17, 2013 at 7:47 am

    Doqon waa tii markii qof wax curiyaa ka daba qeyliso, OROMO waa laguu gafay ee raali noqo, dadka halkaan wax ku soo qoraa yaahi waxey moodaan in uu Prof, Samatar yahay nin daarood ah, marka ka raali noqo hadalada, koley qofka runta ka hadlaa lama jeclee,
    intaan hadashay ee comments-ka qortay wey is cadeeyeen, long lfie OROMO sidoo kale the editor of waagacusub.info iyo Prof. Samatar, koley xumaan ku maan aqoon meesha uu rabana waa uu tagi kara balse soomaalinimada ha ku weynaato insh ALALH sidaan ku ogeyn
    inta sadxun sadburis doonkaa
    soomaali cadkaad ku leedihiin,
    garawsada oo socod xumada iyo
    soor si xun uraadis iyo
    sir iyo qeybin dalkoo
    adinkoo u dugashanaayo
    dano qabiil iyo reer hebel.

    am sorry

    intan qoraalkaan qoraayay bey iga qaaday farta

    koley cadii aqrisaa oo ku sifeysan hadaladaan iyaga hadli doonee
    sababtoo ah quraanka qofka jinka qabaa markii lagu aqrinaayo ama qofka qabaa jiniga ku jiro quraan aqriska wuu dhibaa koley qoraalkaan dadbey dhibeysaa kkkkkkkkkkkkkk

    kkkkkkkkkkkkkk

    Reply
  16. mohamuud June 17, 2013 at 8:22 am

    aaaaaaaaaaaaaaa i aaaaaaaaaaaaaaaaaaa bi aaaaaaaaaaaaaaaaaaaa cuuuuuuuuuuuuuuuuuum ciiiiiiiiiiiiiiiiim cuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuum buuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuursh bbbbbbbbbbbbbbbbbbbrus
    dameerku dhuuso qadhmuunaa , dameeraha ta ugu xunbaa ugu dhuuso qarmuun…daaroodoow xaal qaado

    Reply
  17. mj June 17, 2013 at 8:25 am

    dameer dameer dhalay iyo sheekadiis

    Reply
  18. omar boongo June 17, 2013 at 8:59 am

    waxaan qirayaa inuu c,qaadir oromo qoraa weyn yahay oo runta ka hadla waxa uu sheegayo oo dhan waa run,laakiin somalidu runta ma jecla viva oromo

    Reply
  19. omar boongo June 17, 2013 at 9:02 am

    odey kasta oo aaskuliiste ah markuu qurbaha ku wareero ayuu somaliya usoo ada inuu wax qaso prof isku sheegana waa saas

    Reply
  20. Hassan Saylac June 17, 2013 at 9:43 am

    Jawaab ku socota ninka maqaalka qoray ee Oromo,

    Runtii aad ayaan u la yaabay maqaalka aa soo qortay, waxa aan
    filayey inaan tahay qoraa mudakar ah laakiinse waxaad noqotay macanalaawe ay
    madax maraty qabyaalad iyo qaraabakiild.
    Professor Samatar xataa kabihiisa ma gaadhi kartid waa nin Ilaah ku manaystay
    aqoon iyo aftahanimo. Professor Samatar waxa Soomaalida daraaseenaey
    inka badan 30 sanno. Waxa geeyey Muqdisho si igu hiiliyo soomaalinimada iyo islaanimada.
    Waxa se uu ugu tagay muqdsiho waraabaysaal ayaan iyaguna naftooda
    ka naxayen oo u diyaar garoobey inaan dhalan dawlad soomaalilyeed oo caadil ah.

    Waxa ka cadhaysiiey waa xaqiiqda inay dawladii soomaaliyeed u xirantahay labada reer ee hawiye iyo Darood oo Professor si fiican uga dhawaajiyey.
    Cabdullqaadiroow xishoo xishoodka waa sad waa astaabnta iimaanka, Inaad qof islaam
    ah shaqisyan u caydaa waa xaraam adoo walilba aslakiisa iyo shaqsiyadii caayaya.

    Samaroon waxa ay kaa sugayaan raali gelin.

    Reply
  21. Liban June 17, 2013 at 9:46 am

    Waxaa aad ugu mahadsan qoraalka xiisaha leh ee uu soo bandhigay Cabdulqaadir Oromo iyo arrimaha uu ka soo bandhigay Samatar waa wax iska caadi ah saxaafada in laga daba tago qofka
    waxyaalo badan oo aana ku ogeyn waad soo bandhigtay
    marka soomaalida waa ineey bartaan in wax la iska sheegi karo hadeey jiraan.
    ninkii yaqaan cabdulqaadir oromo journalada muqdhiso maqaalo bilo socda oo dadka muqdhiso aad ula socon jireen oow soo qori jiray
    waana qoraa labaatan buug ka badan qoray oo u badan waliba political books waxaa ka mid ah Taangigi Tigreega ,Hagardaamadii guumeysiga
    marka ragga qeylinaa ninka nin ay isku level yihiin ayuu la hadlaa ee adinka tartiib

    Reply
  22. Ibraahim Xaniifa June 17, 2013 at 10:51 am

    Dadka difaacaya Prof Samatar waa kuwo aan fahmin nuxurka maqaalka. Dadka Alle ayaa ka dhigay qabaa’il waana habboon tahay inuu qabiilkiisa waxtaro, kadibna qaranka iyo Soomaaliweyne. Prof Samatar Allaa ka dhigay Samaroon oo taas laguma mucaaradin ee murtida maqaalku waxay tahay:
    1. Prof Samatar 45 sano xagee jirey muxuuse dalka taray?
    2. Prof Samatar islaweyni darteed xataa gabadh Soomaaliyeed ma guursan ee sidee buu Madaxweyne ku rabaa? Nin xaaskiisu shisheeye yahay madaxweyne ma noqon karaa?
    3. Prof Smatar sow waajibkiisa ka mid maahaa inuu qashin Xamar nadiifiyo, qaxootigana wax u qabto ee ma inuu ku wiirsadaa oo caayo?
    4. Prof Samatar haddii looga guuleystay tartankii madaxweyne, midnimadii Somaaliya ma ka baxay oo ma beel buu noqonayaa?
    5. Prof Samatar markii hore xisbiga Hiil Qaran waxaa u sameeyey koox reer Puntland oo kula taliyey inuu madaxweyne doonto ee hadda yaa kula taliyey inuu Woqooyi wax ka doonto?

    NB: Prof Samatar iyo taageereyaashiisu haka soo jawaabeen su’aalaha sare

    Reply
  23. Abdurahim June 17, 2013 at 10:57 am

    C/qadir Aroma waa qoraa Soomaaliyeed waana nin eey ku weyntahay Soomaalinimada iyo midnimada inta aan aqriyay buugaagtiisii hore kuma arkin isbadal iyo uweecasho dhanka cadowga soomaaliyeed waana nin afatahanimo ilaaheey ku maneystay wey jirtaa in qabyaalad soomaalidu wada saameysay oo maanta cidna eysan ka marneyn Aromana dadkaa uunbuu ka mid yahay lkn waa nin inta badan aan la soo marsiin cadaalad darro iyo tookh loo tiriyo qolo gaar ah reerkiisaba allaha ka dhigee, ninkii aqriyay buugaagta qoraaga wuxuu ka dheehan karaa in Aroma inta badan uu ka hadlo dhacdooyin dhab ah oo uusan inta badan iska sameyn ama qabyaalad eysan ku riixan, Qoraalkan uu uga hadlay Samatar runtii wuu asiibay Aroma waana inta Ummada Soomaaliyeed eey ku aragtay Samatar wax cusub kama uu san sheegin. Mahadsanid Aroma

    Reply
  24. dhari June 17, 2013 at 11:02 am

    oromo wax badan ayaad qormooyin qortay lakiin maanta waadlaheshay

    Reply
  25. Ahmed Yare June 17, 2013 at 11:12 am

    Somalida Dhibka haystaa waxa weeye aqoonta iyo qoraanimada OROMO, Culusow iyo inta la midi sheeganayso ninkii aan hawiye ahayna waxay u haystaan dhul ka soo fuur aan dhaxal aabe lahayn. samater waa SAMAROON waa SOMALILAND waa GABILAY wiil ku dhashay markaa dee Koonfur waxa yaala ayuu soo arkay oo xeedhada salkeeda ayuu soo taabtay. Insha allaah Mustaqbalka dhowna Madaxweynaha Jamhuuriyadda SOMALILAND ayaanu u caleemo saaraynaa.

    Reply
  26. khadar June 17, 2013 at 11:36 am

    mida kale ku darsoo c/qaadiraw nin kani waa nin kii iman waayay geeridii hooyadii dhashy iyo abtigii xoogsade ee wax soo baray

    hadaan kajawaabo su aasha
    ainiga waxay ilatahay in markuu ogaady in ay soo af jaranty digdigtii iyo xoogii uu is yidh marka gabaw iyo geeribaa soo dhawaatee bal xagaa tolkaagii ku aasi lahaa ku sii dhawaw in dhaafsiisan anuu ma arko

    Reply
  27. geesiga reer waqooyi June 17, 2013 at 11:38 am

    ninkan maxaa lagu haysa wa qora weyn.siday uula muuqato ayuu usoo bandhigay … mida kale PRO. SAMATAR aya nalagu wareeriyaye muxuu umadiisa uu qabtay awdal muxuu uu qabtay muqdisho muxuu uu qabtay …wax u qabtay malaha waa nin fadhi ku dirir uun wada BBC laga hadlo VOA laga hadlo , hall yar oo inta dad la iskugu soo uruuririyo siyaasad reer galbeed lagaga sheekeyo …1991.markii beelaha waqooyi shirka wadeen ma iman , nabadeen kama qayb qaadan .musbaar xitaa kuma soo deeqin ma odhan waar bal dagmadi aan kaso jeedan 4xabo ee jiiingada uu saara maqsin caruurtu wax ku barato ….intaas oo dhan waa shqaysanayay xooga cilmiya ilahy siiyay ayuu ku xoogsanaayay, markuu howl gab noqdaynaa aqoon yahan baan ahay ayuuu leeyahay ee halay doorto ..hadal buu ahaa aan macno lahayn ….halke ku maqna markii dalka iyo dadkan ay baaba ahaayen ..waxaan odhan laha PR SAMATAR haku fikirin inaad madax noqoto oo aan ku codeeno waayo ila hada maad qiran inaad howshaadi gabtay oo aaad wax matare noqotay ..oo hada aad baraarugtay ….somaliland waxa wax ka noqon kara nin wax kasoo taray sida DAAHIR RIYALE KAAHIN ..MUJ, CABDIRAHMAAN AWCALI FAARAH ..anigu waxaan odhan lahaa proff faanbuu hayaa .. somaliland uuma baahna nin buugaag badan akhriyay ee waxay uuu baahan tahay nin quluubta dadka akhriyay oo fahmi kara waxay rabaan iyo waxay diidan yihiin ..nin fahmi kara dhaqanka iyo qabiilka ..nin fahmi kara waaqica taagan iyo sidaa looga bixi karo ..looma baahna maraykanka sidan ah iyo europe ayaa sidan horumar ku gadhay ..dadku waa somali sida somaliga maalintu uu fakiro ayuu wax noqonaya

    Reply
  28. Hinda June 17, 2013 at 12:15 pm

    Hawiye caqli xumaaa. Prof Samatar ma gaadhaane maxaa idin daba dhigay? Waxaasi waa waxa Daarood dusha idiinka raran jiray ee dameerada u ahaydeen. Kaasi waliba waa kii u caqli fiicnaa hawiye, waa qoraa baabay leeyihiin dameeruhu. Hadii qoraagiinu sidaa u hadlay kiina caqliga dameerka saxda ah ahi siduu yahay.

    Reply
  29. khadar June 17, 2013 at 12:21 pm

    xasan saylac
    waxaba sxb yaany qabiil ku qaadin ninka waxba mataraha ahna ha udoodin ninkan wax soo qorayna xaqiiq jirta ayuu soo qorey
    muxuu wadanka uqabtay muaxauu samaroon uyqabtay haduu cilmi iyo aqoon leeyahy muxuu soo kordhyey waar wax uuqabto daaye ma ninka geeridii hooyadii iman waayey baad maanta rajo ka sogasaan oo aad daba raxlaynasaan waa idiin bilaash suaalahaa jawaabtoodu waa maya
    hadaanu somaliland nahay anaga waxan leenahay waxu taro daaye somalilad wax yeelo ayuu ugaysty 30 sano ayuu baabe eeda ka shaqaynaeye waanu ku guul daraysday imka oo talaxgabmuxuu inoo qaban waa laayanfac walaa yaduru ha sikanoolaado koley nin kaa taariikhdiisu mafiicna

    Reply
  30. Garaad Shirwac June 17, 2013 at 12:30 pm

    Cid kasta waxa ay Guddo iyo waxa ay Gasho waa la garanayaa Taariikhda ayaan qori doonto. prof Samatar haduu yahay nin Aqoon u ehel ah waxaa la rabay dadka Qaxootiga ah oo uu sheegayo in uu la samro. Sabarkiisa ayuu wax badan ku heli lahaa haduu xamar degi lahaa. Nasiib daro waxa ay noqotey in uu ku Faano Mushar fiican ayaan qaataa. Mushaarka uu qaato waxaan xamar ku arkey wiil 27 Jir oo Qaato. Siyasad waa sabar, si Jirtaana sima jirto in uu sabro ayeey aheyd.

    Reer Somaliland waxaan u sheegayaa bari markuu tago USA ayuu leeyahay Somaliland ma dhama Xaafada Mogadishu ku tallo mana go’eyso waligeed.

    Reply
  31. A. Abanur June 17, 2013 at 12:49 pm

    ASCWW,

    Anniga waxaan qabaa Jawaabta in ay tahay tan saddexaad ee ah
    Talabiib to Washinton.

    Reply
  32. bashir diriye June 17, 2013 at 12:54 pm

    C/qaadir osmaan oromo marqaati wayn baan ka ahay inaad tahay geesi qoraalkiisu aad u sareeyo dharbaaxana indhaha ku goyn kara doqonta maagta dadka somalida ugu gobsan , ugu wadanisan , ugu dulqaadka badan lana ogaaday somalida dhabtaa in ay horayalkeeda yahiin , waxaad tahay nin hadalka si xeelad badan u hela , ugu xaragooda qoraalka isticmaala balaaqo ilaah uu dad yar siiyey , kalsoonida kaa buuxdana aan hubo in ay ku abtirsanayso ilma dhawrakace ilaa hawiyaha gaanka ah , saaxiib prof samatar school wayn baad u dirtay waxaana ku maagaya oo qoraalkaagii ridinaya inta meherkoodii guurka lagala tashaday faranjiga mar walbana somalinimada aan ku dhiiran marka laga reebo rag qiime badan oo ka soo baxay taarikhdana aanan ku xaqirayn , marka walaale qoraladaada waa kuwa qiime badan buugaagtaadana lagama caajiso ee nooloow wabilaahi tawfiikh

    Reply
  33. wadani June 17, 2013 at 12:58 pm

    Ninka Jama Xasan isku magacabey ee commentiskiisa ku darey in reer woqooyigu keeneen calanka buluuga ah, taasina waa marin habaabinta ay 10-tii odey ee iidoorka ugu waaweyneyd ugu talogaleen iney ku marinhababiyaan reer woqooyiga intooda kale, odayadaas ogaa in calanka buluuga ah ay reer koofureedku gacantooda kusameysteen kadib ogolanshihii qarama midoobey ee waagaa, lagana taagey Magaalada Muqdisho 12 Oct. 1954-kii waxaa kamid ahaa AUN Maxamed Xaaji ibrahim Cigaal, Maykal maryama, Axmed keyse oo aan filayo inuu noolyahay, siilanyaha maanta jooga oo aan filayo in sanadkii calanka laga lasaarayey xamar inuu bilaabayey dugsiga sare ee camuud, wuxuu maanta umadda runta ugu sheegi la’yahay waa layaab, Prof. Samatar laftigiisu waa ogyahay oo kama da’ yara Siilanyo, waxaa kaloo og intii waaga joogtey oo uu kamidyahay Avv. caydiid ilkaxanaf oo 1952-gii muusiga bambeyda ugaraacayey caleemasaarkii boqorada Ingiriiska magaalada hargeysa 2 sano kahor calan-saarkii xamar, ogaalkaa dartiis ayuu maanta ku hoos harsanayaa calanka buluug ah magaalada Muqdisho, waxaa kale og odayaasha dhaqanka ee iidoor sida xaaji Cabdi Waraabe, suldaan maxamed Suldaan Cabdulqaadir IWM. hadaba aan usoo noqdo ninka Jama xasan laboxoow, waxaa layiri waayeel hortiisaa caanaha loogu barxaaye, waxaad gashaa http://www.calanka.com, dhanka midig scroll down, kadibna dhagsii calanka 12 Oct.1954, hadaadan wada dhegeysan karin ka bilow daqiiqada 10-aad barnaamijka ay daadihinayaan Weriye Cabdi Xaaji Goobdoon oo koonfurta kasoo jeeda iyo Idiris Cigaal oo Woqooyiga kasoo jeeda sanadguuradii 17aad ee calanka ee oct. 1971. ka bogosho wacan. markaa kadibna usii gudbi inta kale ee weli marinhabowsan.

    Reply
  34. Ahmed June 17, 2013 at 1:03 pm

    Malaa ninkani waxa uu khalad weyn ka fahmay waxa soomaalinimo tahay. Kelina kuma aha oo waxa aad maqlaysaa reer Xamarka oo ku hadaaqaya wwedho ay ka mid yihiin dawladda soomaaliyeed, caasimadda soomaaliyeed, M/weynaha soomaaliyeed iyo wax la mid. Waxa aanay weli fahmin in ay jiraan dawladaha soomaaliyeed, caasimadaha soomaaliyeed iyo M/weynayaasha Soomaaliyeed.

    Horta ogow SAMAROON = SOOMAALI, taas daraadeed qofkii Samaroon ah waa Soomaali, qofki Soomaali ahna waxa uu noqon karaa Samaroon ama qabiil kale oo Soomaaliyeed. Waxa aan uga jeeda; Soomaali ayaa la isku yahay, laakiin qof waliba degaan iyo qabiil ayuu ka soo jeedaa.

    Ina Samatar hore yuu u khaldanaa laakiin hadda ayuu tubtii saxa ahayd ku soo dhacay. Waxa uu gartay in wanaaga laga soo bilaabo gurigaaga

    Adigu Mr. Oromo waxa tahay from Somali to Hawiye marka xaqiiqda la eego, ceebna maaha waayop waa safar Soomaali ka siman tahay.

    Reply
  35. musa hassan lodoon June 17, 2013 at 1:12 pm

    waxan salaamayaaa mareegaha warbaahin
    marka xiga waxa wax lala yaabo ah nin dalkiisii iyo eheladiisii iyo halkii uu ku dhashay iyo qabrigii waalidiintiisa booqday ninka ka xumaaday waa nasiibdaro. walaalkay abdulqaadir oroma in uu nolosha iyo socdaalada ku qiimeeyo aragtida siyaasadeed waa aragti dhaw waxa quruxbadan in uu fogaan arag noqdo. somalia iyo samaroon waa ummad walaalo ah. waxay la mid tahay madaxweyne Hasan oo booqasho awdal ku yimaad. markaa ummada samaroon xaal baa kaga waajibay Abdulqaadir tii oo uu ku sifeeyey mar haduu Prof Samater booqday tolkii in uu karaama beelay .arinku sidaa haduu yahay oromo tolkii iyo eheladiisa waa in uu ka fugaadaa si uu karaamadiisu u qiimo jabin.
    dhinaca siyaasada marnaba samater lagama hayo somaliweyn baan ka tanaasulay oo waa nin aaminsan midnimada somaliweyn. ma waxa ku dhibay sidii ummadiisu u soo dhawaysay sow wax lagu farxu ma aha nin umadiisu jeceshahay mise dilka iyo karaahiyadaad
    ka heshaa .samater waa nin qiimihiisa leh ixtiraam mudan waxan kuu rajeynayaa in aad waxa fiican shajiciso.walahu weliyo tawfiiq.somali Allaha laabtooda burcad iyo isjacayl ha isku mariyo .

    Reply
  36. khadar June 17, 2013 at 1:25 pm

    waar yaa ninmanaka samaroon ee uhalqantaagaya somalia allaylehe waa abaalkiin imisanlahaa waar hoy jooga waar s/lilad hadiididna waar somalia waxba inoomayaalaan waar lama huraan waa cawsjilaal imisaan lahaa hadaba waa abaalkiin in maanta sidaa la idin yidhaaa
    ana waxan idiinku daray murtidii ahayd
    hashii awrkeeda karoorta ee awrkale ku roortaa way abaaho seegtaa

    Reply
  37. run sheeg June 17, 2013 at 1:41 pm

    waan ku salaamay qaraa sare c/qadir oromo waxa ku dacaayadeynayo waa kuwa anan aqoonkuu lahayn, ama fikrka qabiil ka guuyaxa waa dad aan tariiqdaada ogayn inay saxaafadaad ku dhehaneen qabiil l. nin qabiil ka fog tahayna nin ku dayasho mudan waayo kuma anan baran hada marakuu qabiilka dhiiga lagu daadinaayay waan ogaa mararqaati ayaan ka ahay mowqifkaagii lamid ma ahayn qoraa gii beel deeq wabilaahi towfiiq…………..

    Reply
  38. Salad Kediye June 17, 2013 at 2:27 pm

    Waa Ilduufkii & Deelqaafkii OROMO qoraaladiisa lagu yaqaannay.

    Waa arrin caadi ah in qof muuqda oo miisaan leh wax laga qoro:

    Laakiin edebta iyo akhlaaqada looga baahanyahay wuu ka qaawan yahay, sadarada OROMO ku qoray maqaalkiisa .
    Waxaan ogayn OROMO oo ka tawbad keenay gefafkiisii uu hore ugu gaystay qabaa’il karaamo leh, Shakhsiyaad waa wayn, waxaa kamid SACAD -Habargidir oo qoraaladiisa kutubtiisa si foolxun uu wax uga qoray, waxaa kamida Alla ha u naxriistee Gen. Caydiid oo uu maqaallo foolxun ka qoray, DHAGAX KARIYE, ILMA DAHABA TOOLMOON, TOBAN KUNLAY waxay ahaayeen cantarabaqshkii uu qori jiray, sidoo kale wuxuu aad ugu gafay Qabaa’il badan oo Daarood ah, Raxanwayn, garan maayo cid uu dhaafay.
    Hammuunta uu qabo in uu qabaa’il Karaamo leh u geffo, ama shakhsiyaad Soomalida ka muuqda uu xag xagto, waxay ku jirtaa taariikhda toddobaatan jirka aan kala baran, Khaladka iyo Saxda. kusse xaragooda in uu xattaa Dumarka wax ka sheego .

    Hadal badida OROMO waan qiyaasi karaynnay in waxaan oo kale ka imanyaan, awal Koonfur ayuu ku mashquulsanaaye markaan Ilaa Awdal ayuu gaaray (SAMAROON).
    .

    Anigoo ku hadlaya Afka Beelwaynta HAWIYE, comments-ga waxaan raalli gelin siinayaa BEELWAYNTA SAMAROON ee sharafta leh, ee OROMO qalinkiisa ku wasakheeyay waxaan leeyahay idinma qabato, PROF.SAMATAR wax waa laga qori karaa, laakiin , SAMAROON ayaan aflagaadaynayaa waa deelqaaf 100%.
    SAMATARNA caalamaka Librray-ydiisa aayay yaallaan buugaagtisu oo siyaasadda ayaa lagu bartaa, OROMANA, xaafadaha Soomalida ayaa lagaga fadhi ku diriraa silic qoraaleedkiisa.

    UGEFID qabiil kuma raacsanin OROMO Tolkayo ayaad tihiin SAMAROON , Somaali aqoonteedana idinkaaba sida, Waxba ha u arkina Bayd gaab-ka Koonfur kasoo buraanburay.

    Salad Kediye

    Reply
  39. JAMA June 17, 2013 at 2:38 pm

    Khadar yare, waxba ha wareerin haddana Somaliland waxba ma yaallan, Samaroon ha u daraar werin , Habar Magaade, iyo Habar Xabuushed ilaa inta ay timaha isjiidanayaan odayaasha darafyadu waa ka fiirsanayaan.
    Waayo habrihii ayaa iimaan darro lagula heshiin la’yahay.

    Adiguba Habro asaasaqay ma agfadhiisan lahayd , oon qaddarin , Cadaalad, Talowadaag, iwm aanay u bilawnayn.

    Prof. SAMATAR habraha ayuu booranaha iyo ayaamaha ka shidayaa , waxba ma haayo , asagan Stress relief ayuu ka helayaa, habrahana cabbaar ayay nafisayaan.

    SOMALILAND WAY DHAQAADAY = BEEN boqolkiiba boqol.

    JAMA

    Reply
  40. khadar June 17, 2013 at 2:51 pm

    muse xann
    ninka ha is hoos dhigin oo habryin waa maxay xaalkiyo ereyydan baryada ah ee aad leedahay ma waxabaa is kugukiin hadhy bari horaad kalatagteene ninka is dhici

    Reply
  41. saahid June 17, 2013 at 4:54 pm

    oromo iyo saaxiibadiisa ay qabyaaladu madax martay ee reer xamar waxaan leeyahay prof samatar gadhkiisoo la jaro ma gooysaan dhamidiin, oromo oo horey u qaatay tobanka biladood ee ugu xun aduunka maqaalkiisu wuxuu la mid yahay ci’ “muxuu dameer cay igaga dhimi wayska ciyayaaye.

    tan kale prof samatar tobonaa jeer buu xamar tagay ka hor intanu tartanka galin, wuxuu xamar usoo arkayna wuu sheegay “dameero, dad xanuunsan, dhul baaba’ay, dad caqli xun o aaminsan in taariikhda soomaaliya ay bilaabmatay 1991 iwm.

    Reply
  42. Shabeelle June 17, 2013 at 4:56 pm

    Oromo, waa nin si daacad ah uga faallooday wixii uu arkay, dadkase waxaa la moodaa in uu qalbiga nabar uga yaal. Runta ha dhibsana.

    Reply
  43. Aqoon Jecel June 17, 2013 at 5:31 pm

    Heesaha la qaadiyo
    Hawrtaarta suugaan
    Horta yaa hawiye baray?

    Wiilkani habaaboow
    Tariikhda hodanka ah
    Halkeebaad ka joogtaa?

    Sayidkii wuxuu yidhi
    Hawiyuhu inuuu jiro
    Hadalbaa ka taagane
    Soomaali hiil- iyo
    Horta maxaad u qabateen?

    Halyey doora weeyaan
    Axmed hoodo uu helay
    Hataaq kuma helayside
    Hoostaada eegoo
    Horta maxaad taqaanaa?

    Doqontii hadhkeediyo
    Humaageeda eegtee
    hiinraagtey waxay tidhi
    libintaba ma hayside
    Hadaad caydo kii hela
    Hibashada ha daynine
    Ku haraad waxaan jirin!

    Masaladu halkaan rabo
    Hoosdhigeedu wuxuu yahay
    Hawiyahan wareeree
    Qarankii haleeyee
    Nabadii la haystiyo
    Calankii haleeyoow

    Adoon hadal ku daaleyn
    Darood ku hawshoon
    Dirna Heeso uba tirin
    Samaroon ku hawshoon
    Isaaq Heelo uba tirin

    Hantidii dhulkeena
    Qaranimo halaysaye
    Halkeed geysay keenoo

    Hawshu way ku sudhantee
    Hiinraaga daayoo
    Bal hagaaji xamaruun

    Borama – Somaliland

    Reply
  44. burco boy June 17, 2013 at 6:50 pm

    horta shaki kuma jiro in mr aroma or oromo uu qoraa weyn oo in la ixtiraamo mudan uu yahay. qoraagu sidiisaba wuxu qoraa fikirka uu qabo in lagu xagxagtaana ma mudna. anigu aadbaan uga helay suugaanta kala duwan iyo xikmadaha uu qoraakiisa ku sharay laakiin kuma wada raacsani aragtidiisa.

    1 waan ku raacsanahay samatar waxba uma tarin dadkiisa uu maanta kusoo cararay

    2 as a somalilander, waan ku faraxsanahay in qofkastoo samarooni yeesho han gaadhsiisan hogaaminta dalka.

    3 mr oromo lama qabo in qofkostoo xamar aan ku xidhnayn uu somalinimada ka baxay samatar waxay somali oo dhan u taqaanay SAMAROON, SOMALI, REER WAQOOYI hadana waa uun sidii. waxa keliya ee isbedlay waa samatar from UNIONIST to REPUBLICAN SEPARATIST taas oo aanu weli si fiican u shaacin.

    Reply
  45. Ahmed June 17, 2013 at 7:08 pm

    Jama
    Aduu waxba ha wareerin SAMAROON waa reer somaliland ilaa madaxwayne ilaa ku xigeed daraja walba way ka yihiin somaliland wayna ka ahaan doonan
    Aduu DHulbahante cuqdad San baad tahay walalahay ISaaq baad cuqdad ka qaaday waxba haysku kaaya xoqin pro Samatarna xaqiiqduu soo taabtay
    Maanta meel Somalailand u dhaanta in uuna helayn aduu markaa oradoo doono Daarood waxba haw kala fataalin Isaaq iyo Samaroon waa dad wada dhashay wax baa ka dhaxeeya
    Intaad jabhadaa kastuumo seeg ka dhamaan laadihiih ayaad walateen huno Samaroon haysku xoqina mar dambe anagu Somalailand baanu nahay walawayn yo Somalia ma naqaano viva Samaroor viva Isaaq viva somaliland

    Reply
  46. Waayo Arag June 17, 2013 at 7:24 pm

    Salaad Kediya
    asc, bacda salaan, waxaan aad uga helay raali gelinta aad bixisay markii lagu gefay Samaroon, qabiilada kale markii loo gefayey ma raali baad ka ahayd? maxay ku kala duwan yihiin cayda samaroon aad raali gelinta ka bixisay iyo qabiilada kale caydoodu?
    fadlan iiga soo jawaab,

    Reply
  47. najiib June 17, 2013 at 8:17 pm

    waa sax wax aad qortey lkn waxaad ku talax tagtey arinta samaroonka ood ugeftey iyo asaga shaqsi ahaan ood aad uwareerartey shaqsiga inaad ku fogaato ma aheyn

    Reply
  48. garaadka umadaha midoobay June 17, 2013 at 9:29 pm

    ASC,
    waxaad aad iyo aad ugu mahadsan tahay sida wanagsan ee aaduga qayb qaadatay inaad wacyi geliso dadkaaga badankiisu habaabay oo qabiilka iyo qawlasatadu qaysadeen,
    runtii aad baan ugu farxay maqaalkaan,xili aan kaba quustay in la heli karo soomaali intaa fikir ku keena,

    waxaanse kuugu dari lahaa waxaad iloowday waxaa jira cudur yar oo reer waqooyigu ka siman yihiin,waxaa aad looga xiiseeyaa ama looga jecel yahay qofka ku dhaqma cariga gaalada amaba aan idhaahdee dadka gaalada ah,
    hadaanse usoo noqdo su aashaada waxaan ku jawaabi lahaa HARGO MADHAN SIDE HAWLI KAMA TEGIN HABAARNA U DHEER.

    aad baad u mahadsan tahay MR OROMO

    Reply
  49. garaadka umadaha midoobay June 17, 2013 at 9:47 pm

    ASC,
    jawaabta ugu habooni waa
    1-in loo dhiibo madaxweynaha soomaali land
    2-kadib marka uu siilaanyo xilka dhiibo si deg deg ku jiro
    3-kadibna saylici is casilo ayadoo la leeyahay dan baan modnay
    4-dadweynaha arinku quseeyana la dhacsiiyo waa qofka ugu haboon oo xilkaa ka bixi kara
    5-una badi in dagaal sokeeye ka biloowdo
    6-FG waxaa ayaamahaan aad looga soo dayrinayaa xaalada caafimaad ee siilaanyo

    Reply
  50. taagane June 17, 2013 at 9:49 pm

    c qaadir oroma waa qoraa sare oo xaqiiqda ka hadla waa qoraa aan cid gaara u hiilin cidne ka hiilin waa qoraa wax kasta oo uu qoraayo cadeeyn iyo markaati u keena waa nin cid kasta xumaan teeda iyo wanaageeda sheega shaqsi ama qabiil xataa qabiilka uu ka dhashay dad ayaa naqdiya ama uu la xunyahay qoraalkiisu waxay ila tahay waxay diidayaan in runta la cadeeyo dad ayaa yiraa waa qabiil waxay diidayaan in la cadeeyo xumaanihi dhacay waxa la yiri run sheeg waa ceeb sheeg intaa miyuu ku xunyahay waa su aal

    Reply
  51. wadani June 17, 2013 at 10:29 pm

    qofkastiba garaadkii buu hadlaa, qoraagana uma haboona inuu shakhsi si gaara u weeraro, si kasta oo uu isagu u gafo ,Khalad khalad laguma saxo.
    prof: Samatar waa aqoonyahan taaageerayaal badan haysta oo run sheeg ah dadkuna gaar ahaan soomaalidu ma jecla runta (truth Hurts). waa caado soomaali inay marka nin reerkooda ahi xilka hayo iska dhigaan wadaniyiin dalka jecel, oo dadka kalena ku shaabadaeeyaan qabiiliyiin iyo qabyaalad buu u jeedaa iyo ereyo kale oo la id ah. Ilaahow soomaalida quluubta u hagaaji. shalay markii INa Yusuf Yey xilka ku fadhiyey beelo dhan baa diidanaa oo maanta tan hadda taageersan. maantana waa opposite (yesterday Patriots are today”s Trabilist).

    Reply
  52. Cibaado June 17, 2013 at 10:32 pm

    S/c
    Walaal ninka Oroma kaskii ayuu qoray ,Hawiyaha ha caayina ma matali karo asago waa dad fiican. Pr samater aduunka ayaa aqoonsan aqoontiisa , Orama ma garan karo fikirkiisa iyo waxuu rabo .Pr samater buugta uu qoro Jamcadaha Aduunka ayaa lagu dhigaa, Orama buugta uu qoro suuqyada xamar ma dhaafaan , markaa dan ayuu mooday in uu caayo dadk aqoonta leh

    Reply
  53. Salaad Kediye June 17, 2013 at 11:46 pm

    Waaya arrag

    Raalligelinta aan bixiyay ee aan SAMAROON siiyay anigoo ku hadlaya Afka Hawiye wayne, waxay ku saabsantahay Qoraal cantarabaqashka uu OROMO , daabacay , ee halkan sare ku yaal.

    Runtii indhahaygu kuma dhicin qabiilo kale oo qaraalkani lagu gefay, waxaanan hore u sheegay in Taariikhda OROMO ay ku jirto reera Caayid, sida uu HABARGIDIR dhexdeeda ka sameeyay, iwm.

    Guud ahaanna ninkani nagu haybta ah ee OROMO, cidkasta oo uu ku gefay, waan ka raalli gelinynaa, waa Toddobaatan jir wax sheeg is yiri , lasse gafay.

    SALAAD KEDIYE

    Reply
  54. SAMAROON BOY June 18, 2013 at 12:12 am

    Waxaan si mug iyo karaamo leh u guddoonnay, raalligelinta qaar kamid ah falanqeeyayaashu sii yeen Beelwaynta SAMAROON SICIID.

    Waxaan u aragnaa Odayga hadalka tuurtuuray OROMO, sida aad u aragteen, waxaan aaminsannahay in ay taariikhdiisa ka muuqato, badiba sida ku cad buugaagtisa.

    Waxaan qabnaa Comments-ka qolyaha kale ee soo gelinayaa, reason culusna aan meesha keenayn dee idinkuna haku dambaabina meesha ‘e , is hubsada.

    Wax sheeg intaad is tiraahdo Gef , iyo dambi xambaaran .

    SAMATAR , SAMAROON IYO SOMAALI, waa saddex isa sudhan , SAMATAR waa SAMAROON wuxuuna kasii yahay SOOMAALI, abtirsiimadiisa weeyaan ,

    Mahadsaidiin intiinna Samaha jeceli, inta yar ee quluubta ka xanuunsan waxaan leenahay Ilaahay ha idin siiyo, Caafimaad si aad u heshaan Kalsooni qofnimo.

    Reply
  55. Iljeex iljeex dhaley June 18, 2013 at 2:14 am

    Hawiyaha khaas ahaan Habardigir ayaa ku maahmaada sidatan:

    Kaayaga ugu foolxun ayaa ugu dhuuso qarmoon. Waxaa isweydiin leh ma waxaa Jira qof abardigir ah, oo aan caqli xumeyn, aan tuug aheyn oo aan dhuuso aan gameyn. Ciil iyo gunnimo ayaa ayuu qabaa ninka iljeexa ah. Geedi wax yaabaha uu ku fiicnaa waxa uu iljeex ka quusiyey in ay Somaliya madaxweyne ka noqdaan. Yaa tuug aan daaleyn wax u dhiiban kara.

    Reply
  56. JAMA June 18, 2013 at 2:26 am

    Khadar yare, Ina adeer, dus duska iska daa, laba carablayntana iska daa, SOMALILAND waa CUNSURILAND, caruurtiini ayaa kubadda ku heshiin la’a , markaasad SAMAROON wax u sheegaysaa.

    Inyar is deji , dadkaagana dhinac ka raac, VIVA SOMALIYA .

    Adeeradaana u sheeg in ay miyirsadaan oo dumarka iyo caruurta beenta ka daayaan.
    Xabaalahan dadkii qaxootiga ee aad layseen idinku haddana aad ajanibii idiinka ogaalka badnaa aad dulgaynaysaan, waxaasi oo dhamina NACAYB AAD ABUURAYSAAN.

    Fadalan Maxastiinna u naxariisata oo beenta ka daaya.

    JAMA

    Reply
  57. Sumaya Caddey June 18, 2013 at 9:23 am

    Yaan geela caloosha laga rarin oo aan la caytamin, C/qaadir Oromo wuxuu soo bandhigay xaqiiq jirta, qofka is yiraah qari khaladka Samatar waa qof is yiri qorraxda sacab ku ded. Taageereyaasha Prof Samatar waxaa la gudboon inay fahmaan xadiiskii Suubanaha ee leh markasta walaalkaa u hiilli oo hadduu qaldan yahay ka qabo qaladkiisa taasaa hiillo ugu filan. Taageereyaasha Prof Samatar seddax arrimood ha yeeleen: Marka hore labadii dhashay iyo waalidkiis oo dhan oo abtigii soo koriyey ku jiro ha uga duceeyeen. Marka labaad ha u guuriyeen haweeney Samaroon ah oo haka soo tego islaanta Indhayarta ah ee uu la nool yahay. Marka seddaxaadna isaga iyo walaalki Cabdi maskaxdooda ha dhaqeen beenta C/risaaq Xaaji Xuseen ku duubay oo ah idinka kaliya ayaa noqon kara Madaxweyne.

    Reply
  58. Geelle Samarroon June 18, 2013 at 12:54 pm

    Soomalida Commets-ka bixissay 75% waxay farta ku fiiqeen deelqaafka , iyo ilduufka isxambaarsan ee OROMO.
    25% kale waa dad iyaga qudhoodu wareersan una baahan , in Ilaahay u hagaajiyo miisaanka lagu garto Saxda iyo qaladka.

    intaas ayaana inagu filan in aan ku qanaco, kana hakanno fadhi ku dirirka raqiiska ah

    Reply
  59. Libaax June 18, 2013 at 3:17 pm

    Wxaaa Is weydiiin Mudan, Prof samatar ma soomaalinimo ayaaa Kuweeyn mise xil Inuu helaa Ku weeyn mise SAMAROON aa ku weyn.. cajiiib.

    Reply
  60. Ahmed June 18, 2013 at 5:29 pm

    Jama
    Waxba hadal ka iska dhamayn hadaad awood leedagay car soo dhex istaag somaliland meelaha ha ka gurin viva somalia anuu waxan ku arkaa nin ciilan oo isku buuqay stress ka hadaad doonaysid inuu ka bao kaalay somaliland marka futada lagaa Maro ayaad miirsan

    Reply
  61. najax dareesh June 19, 2013 at 12:23 am

    Taariikhdu waa ma guuraan, waana dhaxal aan duugoobin, xaqiiqada qofkii ka hadla ma ahan in qabyalaad lagu colaadiyo, haddi lagu colaadiyana waa mid aan waxba loogu dhimeyn, hadalka Oromo waxa aan ka dheehday, qofka wax loo dhiibanaya hala xisaabiyo, mana xuma in lala xisaabtamo oo miisaan la saaraa, ruux 45 sano wadankiisiiba ka maqan, cid uu wax tarayna aysan jrin oo idaacadaha uun ka dal dalmi jiray maanta madaxtinimo ayaan magac qabiil ku raadinaya haduu dhahay ma xuma waa nin iyo aragtidi , lkin dadka u qabilnimada wax uga doonaayo muxuu ku sheegtaa, weligii iskuul ma dhisay, cid uu wax barasho u qal qaliyay ma jirta, cid uu caawiyay ma la hayaa, hala xisaabtameen ma xumaanbaa, mida kale Oromo Allaha raajiyee wuxuu sheegay dhaman daliilo ayuu ka bixinayay hadaad wax heysaan la imaada oo aad doonaysaan in aad wax naqdisaan, hadiise uu cudur qabiil niyada idinkaga jiro cidii aad wax uga cuni jirteen la doonta lkin oromo ma ahan

    Reply
  62. Maslax June 19, 2013 at 2:42 am

    Asc,

    Qoraa sare,
    Abdirahman …

    aad baad ugu mahadsan tahay qoraalkaagaan qiimaha badan ee ka madhan shakhsi nacaybka iyo reernimada..kuna dhisan xaqaaiqa iyo runta…..sidoo kale u dulqaado,,,dadka maan-gaabka ah ee daciifnimada ka muuqata reernimada u doodaya…

    Thanks again

    Reply
  63. Qoriile June 20, 2013 at 12:32 am

    Mr. OROMO waad la seegtay sxb, Prof- Samatar baaxaadeggisa siyasadeed waad ka faaloon kartaa, laakiin waxaad muquurtay in aad SAMAROON qabiil ahaan ugu geftay , hadallo iska hor imanaya , jacbur buraanbur ah oo qaarkood mawduuca aanay la xidhiidhn ayaad meesha keentay.

    Hadalkaagu qoraal kuma fiicnayn , laakiin wuxuu ku fiicnaa Majlis qayilaadeed oo Toddobaatan jir SAMAROON ahina kula fadhiyo.

    Si sheekada laguula ggo goosto, kaddibna aad qosol iyo waa la iga gar helay ku soo gayso.

    Marka, KALA KARO WAXA LA QORO EE LA BAAHIYO, IYO WAXA QOL QUDHA OO QAYILAADI KA SOCOTO LA ISKU MAA WEELIYO.

    Thnaks

    Reply
  64. JAMA June 20, 2013 at 12:35 am

    Waar Khadar ayaan la sheekaysanayae midkan Axmed sheegtay ee waxbaa dabada laga mari ku hadaaqayaa xagguu ka yimi.!!!!!!.

    Haaa !!!! Waxaan filayaa waa caruurtii Fucking-ka ama Dooxa laga helay, kuwaas qola kale ayaa qaabilsan in ay foolxumadooda kula macaamilaan, annaga maya !!!.

    Reply
  65. Daadir kismayo June 20, 2013 at 4:02 am

    Waw wale samatar wa la helay ninka samatar ah ma istaahilo xata in aqoonyahan lagu tilmama maalin walba waxbu ku qudbeeya biri silaanyo iyo hargeyso ayu ceeynaya biri xamar iyo madaxweyne xasan ayu ceeyna marka walalaha difaaceyo ninka ma aha somali ah hada waqtigisa wuxu ku bixiya isku dirka beelaha somaliyed abaalki shacabka somaliyedne ma gudin maxa yeelay hantidi dalka ayu wax ku bartay abaalkine ma gudin

    Reply
  66. mahad farah June 20, 2013 at 11:35 am

    Ninka qadarka iyo qaybta
    Allah Ka hor yimaadaa isagaa cirka roob ku og.

    Ilaah u toobad keen, Samatarna cafis weyddiiso.

    Reply
  67. muuse bqqore June 20, 2013 at 3:03 pm

    Prof axmad ismacil samatar waa laaandheere xaga qoloda oo waa samaroon waxaanu dagaa awdalstate itoobiya iyo jabuuti xaga aqoontana waa laandheere oo waxaa uu wataa phd uu ku qaatay ecomomic and pollatics ama dhaqaale iyo siyaasad xaga diintana waa islaam xaga dadnimada iyo dabeecadana waa nin aan la gaadhi karin xaga dad la dhaqan kana waa nin aad dad u ixtiraama xaga hadalkana waa aftahan ama elequence xaga caanimada waaa ninka somali ugu caansan maanta oo magaciisu meel kasta oo afsomali lagaga hadlo wuu gaadhay waana laga yaqaanaa iska daa dunida kale ee uu joogay ama ku noolaa mudo ka badan 42 sano markaaas ninkaas cabdul qaadir oromo ee yidhi prof axmad ismacil samatar from somaliya to samaroonland waxaad ogaataa hadii reer kii uu ka dhashay uu u tagay ogow in tol la,aan aan la noolan karin hadanad tol lahayna waxba ma tihid prof axmad ismacil samatarna somali wuu kaa yaqaanaa wax badana wuu ka qoray markii ugu dambaysayna waxa uu rabay inuu madaxwayne u noqdo oo uu dhibka ka saaro lakiin taasi may dhicin incha allah marka kale yaan u rajaynaynaa inuu madaxwayne u noqdo dhamaan umada somaliyeed waa nin wax badan tari kara haduu kursiga ku fadhiisto markaas oromo waxaan lee yahay somalinimada muqidsho oo kaliya maaha somaliya waa saylac ilaa kismaayo

    Reply
  68. muuse bqqore June 20, 2013 at 3:12 pm

    SALAAD KADIYE WAAD MAHAD SAN TAHAY LAKIIN NINKAASI CABDILQAADIR OROMO NAGA QABO EE TOLKAAYAY ANIGU PROF AXMAD ISMACIL SAMATAR MARKA LAGA TAGO SAMAROON WAYNE MEEL HOOSE YAAN ISKU NAHAY NINKAASI NAGA QABO HADAAN MUQDISHO MADAXKA NOQONANA MAANAY CAASIMADII SOMALIYEED AHAYN MISE OROMO WAXA UU U HAYSTAA IN AWDALSTATE HADAAN SOO DHAAFO AANAN MUQDISHO MADAX KA NOQON KARIN OO UU HAWIYE LEE YAHAY WAAD SALAMANTIIHIIN ANIGU QABIILKA HAWIYE CAAYI MAAYO LAAKIIN OROMO QABIILKII SAMAROON AYUU CAAYAY XATAA MADAXDOODII ILAA DUMARKOODII ANAGASE HAWIYE CAY NAGAMA GAYO MID XUNA LAGAMA WAAYO DADKA DHEXDOODA

    Reply
  69. Osman June 21, 2013 at 6:36 am

    Hambalyo Dhammaantiin intiinna xumaha ka horjeedda, jaafaajiriqdana neceb.

    HADDA WAXAA INNOO HADHAY OO AAN SUGAYNNAA OROMO OO QORAAL XAAL MARAIN, RAALLI GELIN, IYO CAFIS WAYDIISASHABA LEH, MAR KALE KU BAAHIYA MAREEGAHA WAX LAGU QORO.

    MARKAA WAXAA SOO IFBAXAYSSA GEESINIMADA OROMO, EE KU ABBAARAN HADDII LA GEFO IN LAGA GARAABI KARO.

    HAWIYE BOY
    IN MALAYSIA

    Reply
  70. Pingback: PROF SAMATAR: “FROM SOOMAALI TO SAMAROON” By Abdulkadir Osman “Aroma” | Subulaha News Network

  71. xasan June 22, 2013 at 8:36 am

    Samaroon ama gudabiisi weligey waxaan ka aaminsanaa dad qabyalada illaa heer aan ku degdegin dadkan meesha ka caytamaya ee qabiilada caaynaya haddii ay samaron yihiin waa ceebobeen.
    Prof. Samatar lama caayin ee wuxuu yahay ayuu sheegay qoraagu.
    Teeda kale cabdulqadir oromo nin aqoon uleh ayaan ahay iyo pro. Intaba.
    Qoraaga wuxuu ka dambeeyaa dad tira yar uu runta ka hadli jirey
    Calamadaha qiyaamada ayey ka mid tahay in dadku nacaan qofta runta sheegta.
    Qoraaga waxaan leeyahay u dulqaado wax kasta oo xumaan ah waayo dadkeennii ayaa jaahil ku batay mar kale raali noqo
    Ogow dadka intiisa badan ayaa xiiseeya qoraalkaaga siiba inta aqoonyahanka ah ama qaranimadu laweyntahay

    Reply
  72. qadar sanka June 22, 2013 at 9:40 am

    waan ku salaamay c/qaadir oromo waxaad iga qaatay daah iga saarna dadka qurba joogta ah waxaan kaloo aan ku biirinayaa ninkaa waxaan maqlay nin ay isku reer yihiin in ay ka sheekeeysteen qadka netka si uu u caawiyo ama encouragementa waxa af ingiriiska lagu yiraahdo siiyo kadib ina axmed samater ayaa waxa uu inankii weeydiiyay qolada uu yahay waxaa uuna ogaaday inuu yahay nin samaroon ah markaas ayuu block iska saaray xataa arintaas waa la weeydiiyay prof.waxuuna kaka jawaabay anigoo tol ahaan wax kuma qabto lkn markii laxanaaqay ayuu waxa uu ku marmarsiyooday inuu walaalkii sameeye website layoraahdo TOL COMMUNITY COUNCIL (tcc) ay kaka macaamiil karaan .mida jaga doonka ahna waxaan qabaa inuusan hamigiisa waligiis gaareen waadna mahadasan tahhay sida wanaagsan ee aad qalinka uga dabaqaadatay si hadhoow aflagaadadiisa looga dhageeysan tv yada afka soomaliga ku hadla

    Reply
  73. Awbare June 23, 2013 at 7:23 am

    Oromo aad ayuu u ifdiin shay waxa jira, Runtuna waa qadhaadh Mr.Samatar nin wax kasheegey ma dan baabin.

    Reply
  74. awadalman June 27, 2013 at 5:17 am

    OROMO WAA DAMEER HAWIYE OO DOQONIIMO KU TALAXTAGAY. WAAR ILEEN HAWIYA CAQLI MA LAHA. ADEER PROF. AHMED SAMATAR HADII HAWIYE OO DHAN AMA WALAWAYN OO DHAMI ISU TAGTO MA GAADHAYSO KABAHA SAMATAR. PROF. SAMATAR WAA AQOONYAHAN SOMALILANDER AH, WAXAANUU ARKAY INAAD WUXUUSH TIHIIN OO AYDAAN U QALMIN IN WAX LAYDINLA WADAAGO. WUXUU SOO ARKAY XAQIIQADA DHABTA AH EE KA JIRTA XAMAR IYO QUDHUNKA YAALA SOMALIYA. PROF. SAMATAR WAA NIN SOMALILANDER AH OO WADANKIISII HOYO AYUU JOOGAA OO IMIKA WIXII LAGA BILAABO DADKIISA IYO DALKIISA AYUU U SHAQAYN DOONAA. KA NAXAW NAFTA WAA. MA AFKAAD WAX KAGA JARI ARAGTAYE MAXAAD ODHAN.

    Reply
  75. libaaxiioodwayne July 20, 2013 at 12:12 am

    Oromo waa Oromo Markuu Xamar joogayna wuu kaa sareeyey markuu somaliland yimina wuu kaa sarayn oromooy xabajada iska maydh

    Reply
  76. suldan yare July 21, 2013 at 12:57 pm

    kkk c/qaadir Aroma waad asiibtay afkaarta gurracan ee reer galbeed ku ku halaagsamay soomaliya kama soconeyso.
    qof qoyskiisa maamuli waayay qaram ma maamuli karo.
    soomalinimo nin diiday maamul kale wax ugu mayaalo
    waxaan leenahay samatar siyaasadda waad ku fashilantay ee america ku laabo.

    Reply
  77. xeraale July 24, 2013 at 1:49 pm

    anigu waxaan aaminsanahay warkaas in uusan qorin oromo, xigmad daro dad la iska caay iyo war aan laga fiirsan intaba waxaa leh oo ku caan baxay daahir calasow ninkaa odaygaa oo qoraalka lugu isir raacayna waa loogafay marka calsow waxaan ku oranlahaa axmed ismacil shaqsiyadiisa oo lacaayo hawiyoo dhan in loo caayo uma dhiganto

    Reply
  78. Pingback: Fundador da Amazon, Jeff Bezos, compra Washington Post por US$ 250 milhões

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>